f l y f i s h i n g . p l 2019.11.14
home | artykuły | forum | komis | galerie | katalog much | baza | guestbook | inne | sklep | szukaj
Bieżące informacje
Pstrąg i Lipień nr 42
KRÓLEWSKI PORADNIK WĘDKARSKI Z INDII Z XII W.

Jednym z najważniejszych źródeł do poznania dziejów wędkarstwa w świecie jest fragment induskiej księgi Manasollasa z XII w., w której jest opis połowu na wędkę, jako formy rozrywki. To źródło, pokrytę grubą warstwą historycznego kurzu i ukryte w trudnodostępnym oraz rzadko czytanym czasopiśmie w Europie, jest nieznane szerszemu kręgowi osób piszących o dziejach wędkarstwa, gdyż w żadnej ze znanych mi prac nie jest ono cytowane.
Wiadomości z łowiska
Mała Wisła 1
2017-05-10
Super woda do łowienia.
średni poziom, jętka około południa
Wiadomości z łowiska
San Zwierzyń-Hoczewka
2013-07-12
Warunki bardzo dobre
Wiadomości z łowiska
OS Dunajec
2014-08-12
warunki dobre ale nie idealne
Wiadomości z łowiska
Łowisko Pstrągowe Raba
2019-11-12
lekko podniesiona, czysta woda
Nasze wzory
Brązka PT v. 1
Wzory much
W katalogu FF
IMGW
Stan wód
Niezbędny każdemu wędkarzowi "na rozjazdach"
 
Flyfishing.pl
Entomologia:
O LIPIENIACH I PSTRĄGACH SANU

autor: Stanisław Cios, opublikowane 2003-02-12

Od 31 maja do 2 czerwca 2001 r. na Sanie koło Leska odbyły się trzydniowe muchowe mistrzostwa Okręgu Mazowieckiego PZW, które stanowiły dla mnie okazję poczynienia kolejnych obserwacji nad lipieniami tej rzeki (materiał z lat 1993-1995 został podany w P&L nr 1/1996).
 
Łącznie zebrałem zawartość żołądków 22 lipieni i 2 pstrągów potokowych złowionych 1-2 czerwca. Trzydziestego maja w Bieszczadach były obfite opady deszczu, w wyniku których następnego dnia woda była mętna. Później były już tylko niewielkie opady, ale temperatura powietrza pozostała niska, było pochmurno i momentami (zwłaszcza wieczorem) wiał bardzo silny wiatr. Pierwszego czerwca rano z elektrowni szła wysoka woda (jedną turbinę zamknięto dopiero około godz. 11.30), powodując silne zmętnienie wody. Drugiego czerwca woda była czysta.

Odżywianie się ryb
1. Zawartość żołądków lipieni wskazuje, że ryby odżywiały się szerokim wachlarzem organizmów. Wyraźnie widoczne jest jednak żerowanie na dwóch grupach bezkręgowców:
- Pobieranych z dna, albo tuż nad nim. Można tu zaliczyć kiełże (Gammaridae), larwy chruścików domkowych Goeridae, Agapetus, Anabolia nervosa, Lepidostoma hirtum, puste domki chruścików oraz mięczaki.
Szczególnie interesująca jest duża liczba malutkich larw Agapetus, które były pożerane razem z charakterystycznymi domkami z drobnych kamyków. San jest kolejną rzeką, po fińskiej Iijoki (patrz P&L 2/2002), w której stwierdziłem intensywne żerowanie lipieni na nich. W żołądkach i jelitach wielu ryb była bardzo duża ilość kamyków, co świadczy o intensywnym żerowaniu przez co najmniej kilka ostatnich dni na chruścikach Agapetus, a także z rodziny Goeridae (domki obu tych chruścików są budowane z kamyków). Jednakże wiele kamieni było pobieranych z dna, gdyż były za duże (nawet do 1 cm długości), by wchodzić w skład domków.
- Pobieranie wylatujących chruścików. Były to głównie pływające poczwarki Hydropsychidae i Sericostoma personatum (obydwa stosunkowo duże, w granicach 10-15 mm długości), oraz Agapetus ochripes i Psychomyia pusilla (obydwa malutkie, w granicach 4-8 mm). Chruściki były pobierane przez cały dzień, ale z moich obserwacji poczynionych nad wodą wynika, że najbardziej intensywnie w godzinach wieczornych. Świadczyło o tym zwłaszcza bardzo „agresywne” (tzn. głośne i szybkie) żerowanie lipieni w tym czasie.
W żołądkach lipieni było razem 145 pływających poczwarek chruścików i tylko 6 imagines. U pstrągów były odpowiednio – 1 pływająca poczwarka i około 33 niezidentyfikowane imagines (te ostatnie prawdopodobnie zostały zjedzone poprzedniego dnia wieczorem). Potwierdza to moje dotychczasowe obserwacje z innych wód, że w czasie wylotu chruścików imagines raczej rzadko stają się ofiarami ryb (zbyt szybko przeobrażają się i nie są dostępne dla ryb).
2. Zwraca uwagę stosunkowo duża liczba wylinek chruścików i jętek. W sumie policzyłem ich 48 u pstrągów i lipieni, choć tę liczbę należy uznać za przybliżoną (wylinki są trudne do policzenia z uwagi na rozkład enzymatyczny). W zasadzie wszystkie należały do dużych gatunków chruścików i jętek. Wydaje się, że bardziej intensywnemu żerowaniu na nich pierwszego czerwca sprzyjała mętna woda, gdyż w tych warunkach rybom trudniej było odróżnić owady od wylinek.
3. W żołądkach było kilka poczwarek chruścików w swych domkach (osobniki, które nie zakończyły jeszcze procesu przeobrażenia w imago). Z zasady bardzo rzadko stają się one ofiarami ryb, gdyż domki poczwarek są mocno przytwierdzone do podłoża, albo zakopane w

Tabela 1. Zawartość żołądków 22 lipieni i 2 pstrągów potokowych złowionych w Sanie 1-2 czerwca 2002 r. (skróty: l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, k – kokon, d – domek chruścika, wyl – wylinka larwalna lub poczwarki, im – imago).
                   Liczba ryb: Lipienie Pstrągi
1.VI 2.VI   1.VI
10 12 1 1
Chruściki
  Hydropsychidae l 54 23 - 3
  Hydropsychidae pp 7 7 - 1
  Hydropsychidae wyl 6 6 - -
  Rhyacophila l 5   - -
  Rhyacophila p   3 - -
  Rhyacophila k 2   - -
  Leptoceridae l 2 3 - -
  Lepidostoma hirtum l 49 2 - 2
  Goeridae l 3   - 4
  Silo piceus1) pp 4   - -
  Agapetus l 41 273 - -
  Agapetus ochripes p - 2 - -
  Agapetus ochripes pp - 91 - -
  Agapetus ochripes im > - 1 -- -
  Sericostoma personatum l - 2 - -
?Sericostoma personatum d - 9 - -
  Sericostoma personatum pp 2 15 - -
  Sericostoma personatum wyl - 1 - -
  Psychomyia pusilla l 21 34 - -
  Psychomyia pusilla pp 14 9 - -
  Psychomyia pusilla im + - 1 -- -
  Hydroptilidae l 4 34 - -
  Limnephilidae l 10 1 - -
?Potamophylax l - 132) - -
  Anabolia nervosa l -   - 4
  n. det. domki 20 2 - -
  n. det. wyl -   6 -
  n. det. im -   - 333)
Jętki
  Baetis l 58 16 - 1
  Baetis im + 3 3 - -
  Ephemera l 2 - 1 -
  Ephemera wyl 1 1 4 -
  Ephemera im 1 - - -
  Ephemerella ?ignita l 1 - - -
  Ephemerella mucronata l 13 28 - -
  Ephemerella mucronata wyl - - 23 -
  Ephemerella mucronata sub - 154) 14 -
  Habroleptoides confusa l 4 - - -
  Habroleptoides confusa im + 15) - - -
  Heptageniidae l 2 - - -
Muchówki
  Chironomidae l 179 78 - -
  Chironomidae p 134 66 - -
  Chironomidae im - - 1 -
  Simuliidae l 2 9 - -
  Simuliidae im 5 10 - -
  Ceratopogonidae l 2 2 - -
  Limoniidae l - 5 - -
  Limoniidae p - 8 - 1
  Tipulidae l 1 - - -
  n. det. p 2 - - -
Anisoptera (ważka) l 1 - - -
Erpobdella l 2 24 - -
Hydracarina 1 - - -
Skorupiaki
  Gammaridae 244 282 6 5
  Asellus aquaticus 1     1
Mięczaki
  Ancylus fluviatilis 5 3 - 4
  Lymnaea - 1 - -
  Pisidium 2   - -
Bezkręgowce lądowe
  Formicidae 1 - - -
  Coleoptera im 5 - - -
  Diptera im 5 5 - -
  Homoptera 1 1 - 1
  Hymenoptera - - - 1
  Aranei 1 1 - -
Razem 932 1092 55 61
Liczba ofiar na jedną rybę 93 91 55 31



1) Det. prof. S. Czachorowski.
2) Młody osobnik z charakterystycznym domkiem gatunku Potamophylax latpinennis.
3) Liczba imagines chruścików jest szacunkiem, gdyż większość z nich była w stanie rozłożonym.
4) Liczba larw i submagines niepewna z uwagi na rozkład enzymatyczny.
5) W żołądku jednego lipienia było bardzo dużo resztek imagines.

dnie. Ich występowanie w żołądkach ryb należy wiązać z wysoką wodą, która odrywała domki od podłoża.
4. Generalnie w żołądkach było niewiele pokarmu pobranego z powierzchni wody. Imagines jętek Baetis mogły być zjedzone pod wodą, w związku ze składaniem jaj. Przemawia za tym obecność wyłącznie samic. Bezkręgowce lądowe (22 osobniki) praktycznie nie odgrywały żadnej roli. Na uwagę zasługują natomiast jętki Ephemerella mucronata i Habroleptoides
confusa. W przypadku tych pierwszych w żołądku jednego lipienia było sporo osobników, które trudno było jednoznacznie określić jako subimagines, z uwagi na rozkład enzymatyczny (w przypadku larw jętek pobranych tuż pod powierzchnią wody w żołądku często następuje oddzielenie wylinki od reszty owada). Jeżeli chodzi o Habroleptoides, to w niektórych miejscach te jętki odbyły lot godowy, który miałem okazję podziwiać pierwszego czerwca wieczorem. Ta jętka stała się pokarmem ryb, w związku ze składaniem jaj (zjadane były tylko samice!).
5. Żerowanie lipieni nie było zbyt intensywne. Wskazuje na to średnia ilość ofiar na jedną rybę – odpowiednio 93 i 91 ofiary w obu dniach (zob. tabela 1). W ciągu doby były jednak duże wahania w intensywności żerowania – prawdopodobnie większość ofiar została pobrana wieczorem. Pewien wpływ na mniejszą ilość ofiar miała mętna woda. W tym czasie ryby pobierały niewiele pokarmu. Należy też pamiętać, że wiele ofiar (zwłaszcza chruścików) było stosunkowo dużych wymiarów.
6. W tabeli 2 przedstawione są dane dotyczące długości, masy i kondycji lipieni. Współczynniki kondycji są stosunkowo niskie, co wskazuje, że w czerwcu lipienie w Sanie są raczej „chude”. Podaję też odpowiednie dane dotyczące dwóch złowionych: 318 mm (220 gr.) i 340 mm (345 gr.).

Obserwacje i wnioski wędkarskie
1. Wyniki wędkarskie były bardzo dobre. Momentami, zwłaszcza po przeczyszczeniu się wody, ryby brały wyśmienicie. Dobre wyniki przynosiło łowienie na niewielkie nimfy, swobodnie spływające w wodzie. Obciążona nimfa była zdecydowanie mniej skuteczna, tym bardziej, że często należało łowić na długim sznurze, zwłaszcza na płytkiej wodzie.
2. Ryby najlepiej żerowały wieczorem. W niektórych miejscach wręcz gotowało się od nich, mimo fatalnej pogody (wiał silny i zimny wiatr). Wynikało to z intensywnego żerowania ryb na chruścikach. Lipienie bardzo głośno zbierały te owady, które szybko podpływały do powierzchni i po wylocie stawały się już niedostępne dla ryb. Można to było łatwo mylnie zinterpretować jako żerowanie do suszu.
Wówczas bardzo dobre wyniki przynosiło łowienie na niewielką mokrą muszkę. Mój dwunastoletni syn Radek, który pierwszy raz łowił na muszkę na porządnej rzece lipieniowej, praktycznie przy każdym rzucie na mokrą muszkę miał branie. Daje to pewne pojęcie o intensywności żerowania.
3. Przedstawione tu dane potwierdzają wcześniejsze obserwacje poczynione w latach 1993-1995, że w Sanie żerowanie powierzchniowe lipieni nie jest intensywne. Przeczy to więc powszechnym obiegowym poglądom w tym względzie. Połowu na suchą muszkę, mimo niewątpliwej skuteczności tej metody, nie należy w tej sytuacji wiązać z intensywnym żerowaniem powierzchniowym ryb, choć pojedyncze ryby mogą zbierać wiele owadów spływających na wodzie.

Tekst ukazał się w nr 26 "P i L"

<< PowrótOceń artykuł >>

Autor Komentarz
Michal Fejkiel
Piotrek proszę o kontakt felix91@interia.pl-bardzo pilne;
Bardzo ciekawy artykul, ciekawe spostrzenia i wnioski, oby tak dalej
do zobaczenia nad Sanem
pozdrawiam Michal
JAKUB JANUŁA
BARDZO CIEKAWY ARTYKL. JESTEM POCZATKUJACYM MUSZKARZEM DOPIERO 3 LATA. BARDZO PROSZE O KONTAKT JJANULA@POCZTA.ONET.PL DZIEKI
S. Cios
Kontakt do mnie: stanislaw.cios@msz.gov.pl
Wojciech Piejko
Baaaaaardzo fajny artykuł.Super się czyta, aż się chce odwiedzać takie strony.
andrzej kucharczyk
to jest przyklad rzetelnej wiedzy wedkarsiej i biologicznej tacy ludzie powinni pisac artukuly w prasie i na stronach rzetelnie i logicznie naprawde wyrazy wielkiego uznania mysle ze ten artykul robi wrazenie na wszystkich czytajacych jka ktos ma rozum moze sam wyciagnac wnioski
S. Cios
Tego typu artykuły dominują na łamach mojego pisma Pstrąg & Lipień, które wydaję od 1993 r.

Galeria zdjęć
Jętka czerwcowa.
Email:
Haslo:
Zaloguj automatycznie
przy kazdej wizycie:
Zaloz konto
Gorące dyskusje
Na Forum
Jak policzyć ile
warty jest pstrąg a
ile lipień?

Takie zagadnienie
pojawia się w
momencie szacowania
strat, np.
kłusowniczych.
Kiedyś wpadło mi w
rece wyliczenie
Propozycje na naszywkę Forum FF

 [tally] 7

 [tally] 5

 [tally] 10

 [tally] 12

 [tally] 81

 [tally] 10

 [tally] 1

 [tally] 4

 [tally] 19

 [tally] 8

 [tally] 19

 [tally] 93

 [tally] 24

 [tally] 6

 [tally] 7
głosów: 306 więcej >>
Copyright © flyfishing.pl 2002
wykonanie focus